Je kind verliezen is de grootste angst van de meeste ouders. Zeker als lijkt dat alles goed is. Wiegendood is een onderwerp waar niet heel veel over gesproken wordt, maar wel heel belangrijk is in de voorlichting. Zoals het woord al zegt, is het ‘het doodgaan in de wieg’. Wiegendood houdt in het onverwachts overlijden van een kind dat in eerste instantie gezond lijkt te zijn. In Nederland komt dit jaarlijks één tot vijf keer voor. Wat de precieze oorzaak is van de wiegendood is nog onbekend. Wat we wel weten is dat er een aantal risicofactoren zijn voor wiegendood. Als ouder kun je een aantal acties doen om de kans op wiegendood te verkleinen. De acties die je als ouders kunt ondernemen zijn belangrijk in de voorlichting door de verloskundige, kraamzorg of andere zorgverleners die je helpen tijdens de proces van een kind krijgen. Hieronder de belangrijkste punten:

  • De eerste is om een baby altijd op de rug te laten slapen. Uit onderzoek is gebleken dat slapen op de buik een van de belangrijkste factoren is voor wiegendood. Door het op de buik slapen ligt de mond dicht bij het matras en bestaat een risico dat de baby met de neus of mond in het matras komt te liggen, waardoor hij/zij niet meer kunnen ademhalen. Als een baby wakker is kan het goed zijn voor de motorische ontwikkeling om een kwartier op de buik te liggen. Advies is wel om dit altijd te doen onder toezicht van een volwassene. In een aantal gevallen, zoals bij vroeggeboorte of een laag geboortegewicht kan het voorkomen dat een arts om medische redenen besluit om de baby op de buik te laten slapen in het ziekenhuis. Hier hoef je niet bang te zijn voor wiegendood. Als artsen dit besluiten zal dit altijd onder toezicht zijn.
  • Een tweede punt is te zorgen voor een veilige slaapomgeving. Een veilige slaapomgeving voor ons als volwassenen is heel anders dan een veilige slaapomgeving voor kinderen en verdient hierdoor extra aandacht. Het veiligste is als een kind de eerst zes maanden altijd in zijn/haar eigen wieg slaapt en het liefst op de kamer van de ouders. Slapen met de baby in het bed van de ouders wordt ten alle tijden afgeraden. Matrassen zijn vaak zachter en er liggen meer kussens in bed waardoor een kind kan verstikken. Een dekbed is voor de eerste levensjaren te warm en wordt in de wieg ook afgeraden. Daarbij komt kijken dat een kind nog klein is en makkelijk onder de dekens kan raken als die bij zijn ouders slaapt.
  • Leg een kind altijd bij het voeteneind in de wieg. Wat dus inhoud dat een baby niet verder naar beneden onder de dekens kan komen en hierdoor het of te warm krijgt of kan stikken. Extreme warmte heeft ook invloed op wiegendood. De warmte speelt een rol in het waak-patroon. Een baby die te warm is wordt minder goed wakker. Een kind kan te warm worden door de zon, een te warme omgevingstemperatuur, teveel dekens, teveel kruiken, elektrische dekens etc. De beste parameters voor het beoordelen van de temperatuur van je kind is of in het nekje te voelen of onder de voeten. Zwetende baby’s hebben het altijd te warm. Het is goed om voor de aankoop van de babykamer je te oriënteren op een veilige slaapomgeving voor de baby. Er bestaan Europese normen hoe een bed/wieg eruit moet zien voor een veilige omgeving. Niet alle bedden/wiegen voldoen hieraan. Een van deze vereiste is dat het nooit een dichte bak moet zijn, omdat er altijd ventilatie moet zijn. Tussen de spijlen van een kinderbed moet altijd 4,5 tot 6,5 centimeter zitten. Groter dan 6,5 cm is dus ook niet veilig. Gebruik verder in de wieg geen zachte onderdelen als zacht matras, kussens, dekbedden etc. Bekijk de video om te zien hoe je veilig een bedje opmaakt.
  • De meeste mensen weten dat roken niet goed is, zowel voor jouzelf als voor de baby. Roken na de geboorte van je kind heeft invloed op de ontwikkeling van je kind, maar geeft ook een verhoogd risico op wiegendood. De nicotine die vrijkomt in de lucht beschadigt namelijk de hersencellen en longen aanzienlijk. Stoppen met roken of zorgen dat de baby in een rookvrij huis is door buiten te roken heeft hier al een positieve invloed op.
  • Over borstvoeding is bekend dat het goed is voor de gezondheid van je kind en goed voor de binding met je kind. Het is uit onderzoek ook gebleken dat het risico op wiegendood aanzienlijk vermindert als je meer dan 3 maanden borstvoeding geeft. Dit is te verklaren doordat kinderen die borstvoeding krijgen over het algemeen iets sterkere spieren hebben rondom de kaken en de nek.
  • Extra tip die je zou kunnen toepassen om wiegendood te voorkomen zijn; laat een kind nooit alleen. Niet in de auto, niet in de box, niet alleen in de kinderwagen etc. Voornamelijk als er een kans bestaat dat je langer wegblijft dan enkele minuten. Zorg dat de mond en neus altijd vrij zijn bij een baby. Zo kan een kind in diepe slaap zonder al teveel moeite goed blijven ademen.

Hoewel er hierboven een aantal tips worden beschreven wat je er aan kunt doen om het risico op wiegendood te verkleinen, kan je het risico nooit helemaal beperken tot 0. Er blijven altijd factoren waar je geen invloed op hebt.

Liefs, Francis
Verloskundige (i.o.)

Bronnen
Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (2018). Wiegendood.
Nederlands Centrum Jeugdgezondheid (2009). Richtlijn preventie wiegendood